Prof. Richard Wielebinski – sylwetka

Profesor Richard Wielebinski wybitny australijski astrofizyk pochodzenia polskiego, urodził się 12 lutego 1936 r. w Pleszewie woj. wielkopolskie. W grudniu 1939 r. rodzina Wielebińskich została wysiedlona w ramach czystek etnicznych do Generalnej Guberni a później zesłana do obozu pracy w Niemczech by ostatecznie po wojnie znaleźć się w obozie dla uchodźców. W 1949 r. Wielebińscy wyemigrowali do Australii. Richard w wieku 13 lat rozpoczął edukację w Hobart High School a po egzaminach maturalnych podjął studia inżynierskie na Uniwersytecie Tasmanii na Wydziale Inżynierii Elektrycznej. Po studiach wyjechał do Laboratorium Cavendisha na Uniwersytecie Cambridge, gdzie uzyskał stopień naukowy doktora. Współpracował tam m.in. z Martinem Ryle’m , późniejszym laureatem Nagrody Nobla. W latach 1963–1969 pracował na Uniwersytecie w Sydney. W 1969 r. objął funkcję dyrektora Max-Planck Institut für Radioastronomie w Bonn, którą pełnił do przejścia na emeryturę w 2004 r. Obecnie pełni zaszczytną funkcję dyrektora emerytowanego.

Profesor Richard Wielebinski jest doktorem honoris causa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (1993), Uniwersytetu Jagiellońskiego (2007) oraz Uniwersytetu Tasmanskiego (2008). Jest profesorem Uniwersytetu w Bonn oraz członkiem zagranicznym Polskiej Akademii Nauk.

Profesora Richarda Wielebinskiego uznaje się za jednego z współtwórców współczesnej radioastronomii. W latach 60. XX wieku, wykonał pomiary polaryzacji promieniowania radiowego Drogi Mlecznej, świadczące o istotnej roli pól magnetycznych w powstawaniu galaktycznej emisji radiowej. Kierowany przez niego zespół sporządził mapy emisji radiowej i polaryzacji Drogi Mlecznej. Krótko po odkryciu pulsarów w Cambridge w Anglii, został pionierem obserwacji pulsarów w Australii. Odkrył pierwszego pulsara australijskim instrumentem, co zostało uwiecznione na banknocie 50 dolarów australijskich. Był współinicjatorem wybudowania największego w Europie radioteleskopu Effelsberg o 100-metrowej średnicy. Kierował również obserwacjami pulsarów na najwyższych częstotliwościach.

Profesor Richard Wielebinski jest autorem 535 prac, w tym 300 recenzowanych. Prace te były dotychczas cytowane 8295 razy, a jego indeks Hirscha wynosi 48.

Jego zasługi dla polskiej radioastronomii są ogromne. Wspierał grupy radioastronomiczne Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Zielonogórskiego. Organizował staże dla młodych adeptów nauki. Pomagał wyposażać polskie placówki w sprzęt elektroniczny, komputery i wyposażenie bibliotek. Historycznie rzecz ujmując profesor Wielebinski jest ojcem chrzestnym zielonogórskiej radioastronomii, znanej w świecie ze swoich badań nad pulsarami.

^